Hopp til hovedinnhold

Vi har nye nettsider, og nokre av dei er framleis under arbeid. Ser du feil eller manglar? Ta kontakt med nettredaktøren.

Imperativ


Hovedregel

Vi lager imperativ av verbet ved å sløyfe infinitivsendelsen (på bokmål -e, på nynorsk -e eller -a).

Da står den såkalte stammen av verbet igjen. Hvis den ender på mm, sløyfer vi den siste m-en.

  • Prøv noe nytt (av prøve)
  • Still opp og regn ut (av stille og regne)
  • Vær stille (av være)
  • Kom heller i morgen (av komme)
  • stille (av )

I noen tilfeller ender stammen på en konsonantgruppe som er uvanlig i slutten av ord:

behandl, endr, forandr, forkludr, klatr, pensl, rødm, saktn, smadr, smuldr, stempl, sykl, tråkl, vegr, åpn osv.

Her er det tillatt å la imperativen ende på -e. Vi kan altså velge mellom disse variantene:

Forkludr ikke opplegget / Forkludre ikke opplegget
Smuldr deigen godt / Smuldre deigen godt

Hvis vi skriver nynorsk med a-infinitiv, må vi bruke -a i stedet for -e i varianten etter skråstreken.

Spesielt for nynorsk

På nynorsk er det dessuten valgfritt å bruke infinitivsformen i alle a-verb (det vil si verb som ender på -a i preteritum):

Kast ikkje bort tida / Kaste/kasta ikkje bort tida
Smuldr deigen godt / Smuldre/smuldra deigen godt

Verb med j før infinitivsendelsen faller i to grupper.

De aller fleste som ender på a i fortid, beholder j-en i imperativ:

Byrj med det same / Byrje/byrja med det same
Herj ikkje med meg / Herje/herja ikkje med meg

Verb som ender på -e i preteritum, har ingen j i imperativ:

Bygg alliansar (av byggje – bygde)
Heng frå deg (av hengje – hengde)
Tenk på eit tal (av tenkje – tenkte)
Fortel meg kva du meiner (av fortelje – fortalde)
Krev ikkje meir (av krevje – kravde)

Verbmodusen imperativ (bydeform) brukes i befalinger og oppfordringer.

Fant du det du lette etter?